Ćwiczenia wykorzystywane w pracy nad integracją sensoryczną

Codzienne zachowanie dziecka może konwertować się zależnie od miejsca, pory dnia, liczby bodźców czy wykonywanej czynności. Jednego dnia zwyczajne dźwięki, dotyk ubrania lub ruch mogą nie zwracać większej sugestie, a innym razem wywoływać wyraźną reakcję. W takich wypadkach pojawia się pojęcie, jakim jest integracja sensoryczna.

Odnosi się ono do sposobu odbierania, porządkowania i wykorzystywania informacji pochodzących z różnych zmysłów. Mózg otrzymuje sygnały między innymi z narządu wzroku, słuchu, dotyku, równowagi oraz czucia ułożenia ciała i na ich podstawie pomaga zaimplementować reakcję do sytuacji. Trudność nie musi więc oznaczać kłopotu z jednym konkretnym zmysłem. Znaczenie ma także to, jak poszczególne informacje są ze sobą łączone i jak wpływają na zachowanie w trakcie zabawy, nauki, odpoczynku czy wykonywania prostych czynności.

W praktyce uwagę mogą zwracać powtarzające się reakcje na określone bodźce. Dziecko może nie lubić niektórych materiałów ubrań, unikać konkretnych faktur, reagować na hałas mocniej niż rówieśnicy lub całkiem inaczej, poszukiwać intensywnego ruchu, skakania i częstych przemian pozycji. Nierzadko trudność jest widoczna podczas czynności wymagających koordynacji, np przy ubieraniu się, rysowaniu, korzystaniu ze sztućców czy utrzymywaniu adekwatnej pozycji przy stoliku. Nie każda taka sytuacja znaczy jednakże zaburzenia przetwarzania sensorycznego. Podobne zachowania mogą mieć wiele przyczyn, dlatego pojedynczej obserwacji nie warto traktować jako podstawy do wyciągania wniosków. Istotniejszy jest powtarzalny wzorzec a także wpływ określonych reakcji na codzienne funkcjonowanie dziecka.

Ocena sposobu reagowania na bodźce powinna uwzględniać wiek, rozwój i warunki, w których dane zachowanie występuje. Warto obserwować nie tylko i wyłącznie samą reakcję, lecz też jej wcześniejsze okoliczności. Dziecko może na przykład źle znosić hałas głównie wówczas, gdy jest zmęczone, albo posiadać większą trudność z wykonywaniem zadań ruchowych po dłuższym czasie spędzonym w jednej pozycji. Takie szczegóły zmieniają sposób interpretacji sytuacji. W sytuacji pogłębiania obserwacji można zwracać uwagę na częstotliwość reakcji, jej nasilenie oraz to, czy utrudnia ona dokładnie określone czynności. Informacje zebrane w domu i w innych środowiskach mogą być przydatne w trakcie rozmowy ze specjalistą, ponieważ zachowanie dziecka nie za każdym razem wygląda podobnie w każdym momencie.

W podejściu określanym jako integracja sensoryczna ważne jest dopasowanie działań do indywidualnych potrzeb, zamiast zakładania, że każdemu dziecku służą te same aktywności. Znaczenie moraz obserwowanie reakcji na wprowadzane zadania i unikanie automatycznego zwiększania liczby bodźców. W zwykłym sąsiedztwie można zauważać, które sytuacje są dla dziecka bardziej intuicyjne, a które wymagają większego wysiłku organizacyjnego. Takie obserwacje pomagają całkiem dobrze rozumieć zachowanie i rozmawiać o nim bez sprowadzania wszystkich trudności do jednej przyczyny. Sama nazwa nie opisuje bowiem całego funkcjonowania dziecka, a sposób odbierania bodźców jest wyłącznie jednym z elementów, które mogą posiadać znaczenie dla jego zachowania i wykonywania codziennych zadań.

Sprawdź tutaj: neurologopeda łódź.