Instalacje chłodnicze – elementy i sposób działania

Utrzymanie właściwych warunków termicznych w trakcie przechowywania produktów wymaga uwzględnienia kilku czynników jednocześnie. W codziennej pracy zwłaszcza widoczne jest to wtedy, gdy do przestrzeni chłodniczej trafia większa ilość towaru w krótkim czasie. Temperatura towarów przed umieszczeniem ich w chłodni, rodzaj opakowań, ich ułożenie a także odstępy w gronie poszczególnymi partiami mogą wpływać na tempo odbierania ciepła.

Komory chłodnicze nie działają więc w oderwaniu od sposobu organizacji pracy. Dosłownie sprawnie działające urządzenie będzie reagowało inaczej na niewielkie, równomiernie rozmieszczone obciążenie, a inaczej na jednorazowe wstawienie dużej liczby ciepłych produktów. W tym drugim przypadku temperatura powietrza może zmodyfikować się szybciej, a powrót do wcześniejszych parametrów może potrwać dłużej.

Istotnym zagadnieniem jest różnica między obniżaniem temperatury produktu a utrzymywaniem już uzyskanego poziomu. Schładzanie rozpoczyna się od momentu odebrania ciepła z produktu, jednak jego przebieg nie jest dokładnie taki sam na całej powierzchni i w całej objętości. Produkt może być chłodniejszy na zewnątrz, podczas gdy jego środek wciąż pozostaje cieplejszy. Ma to szczególne znaczenie przy większych pojemnikach, grubych kawałkach żywności a także produktach o zwartej strukturze. Z tego powodu sam odczyt temperatury powietrza wewnątrz komory nie musi odpowiadać temperaturze przechowywanego towaru. W praktyce warto rozpatrywać oba parametry oddzielnie, ponieważ daje możliwość to dużo lepiej zrozumieć, dlaczego określona partia produktów potrzebuje więcej czasu na osiągnięcie założonej temperatury.

Na przebieg chłodzenia wpływa także sposób układania produktów. Pozostawienie przestrzeni w gronie opakowaniami ułatwia obieg zimnego powietrza, jednakże bardzo ciasne ustawienie może ograniczać jego dostęp do niektórych powierzchni. Nie bez znaczenia jest też rodzaj opakowania. Materiał, z którego wykonano pojemnik, jego grubość a także wielkość mogą przekształcać tempo przekazywania ciepła. W przypadku większych dostaw pojawia się jeszcze kwestia kolejności rozmieszczania produktów. Jeżeli ciepły towar zostanie ustawiony w miejscu przeznaczonym dla towarów już schłodzonych, lokalne warunki mogą ulec zmianie. Dlatego organizacja przestrzeni powinna uwzględniać nie tylko dostępną powierzchnię, ale także charakter przechowywanego asortymentu i aktualne obciążenie instalacji. Z pozoru drobne różnice w sposobie rozmieszczenia mogą posiadać znaczenie przy regularnym użytkowaniu.

Warto zwrócić uwagę również na warunki panujące oprócz samą przestrzenią chłodniczą. Częste otwieranie drzwi, długie pozostawianie ich w pozycji otwartej oraz wprowadzanie produktów o znacznie wyższej temperaturze powodują dodatkowe obciążenie układu. W okresach intensywnej pracy takie sytuacje mogą występować wielokrotnie w ciągu dnia. Znaczenie ma wtedy obserwacja nie tylko i wyłącznie pojedynczego wskazania termometru, lecz też przeróbek temperatury w czasie. Przydatne może być porównywanie pomiarów wykonywanych w różnorakich częściach komory a także sprawdzanie, jak bardzo szybko warunki powracają do wcześniejszego poziomu po załadunku. Takie obserwacje pokazują rzeczywiste zachowanie instalacji przy konkretnym sposobie użytkowania i pozwalają odróżnić czasowe wahania od powtarzających się problemów związanych z obciążeniem, rozmieszczeniem produktów lub organizacją pracy.

Zobacz więcej: komory chłodnicze laboratoryjne.