Regeneracja podzespołów sprężarek – zakres prac i kryteria oceny

W instalacjach przemysłowych sprężone powietrze pełni często funkcję medium roboczego, którego parametry muszą odpowiadać wymaganiom podłączonych urządzeń. Zmiany ciśnienia, wydajności lub temperatury mogą wpływać na przebieg procesów, dlatego ocena pracy sprężarki powinna uwzględniać także warunki panujące w całej instalacji. W codziennej eksploatacji znaczenie mają detale, które łatwo przeoczyć.

Przykładem jest stopniowe wydłużanie czasu napełniania zbiornika, częstsze przechodzenie urządzenia w tryb pracy pod obciążeniem lub pojawienie się wilgoci w miejscach, w których przedtem jej nie obserwowano. Pojedynczy sygnał nie przesądza o rodzaju niedociągnięcia, ale może wskazywać na potrzebę dokładniejszej testom. Przeglądy sprężarek obejmują sprawdzenie stanu podzespołów, ocenę parametrów pracy a także kontrolę elementów eksploatacyjnych zgodnie z dokumentacją techniczną. Warto ponadto uwzględniać rzeczywistą liczbę godzin pracy, a nie tylko czas, jaki upłynął od poprzedniej kontroli. Urządzenie działające sporadycznie w niewielkim warsztacie pracuje w innych warunkach niż sprężarka obsługująca kilka linii produkcyjnych. Różnice dotyczą też liczby cykli rozruchowych, poziomu obciążenia i warunków otoczenia. Zebrane w trakcie kolejnych kontroli informacje pozwalają określić, czy obserwowane zmiany są jednorazowe, czy tworzą powtarzalny wzorzec.

Na stan techniczny sprężarki wpływa sporo elementów, które nie za każdym razem są bezpośrednio powiązane z mechanizmem sprężającym. Duże znaczenie ma sposób doprowadzania powietrza, ponieważ zanieczyszczenia mogą stopniowo ograniczać drożność filtrów i przerabiać warunki pracy urządzenia. Istotne pozostają również chłodzenie oraz odprowadzanie kondensatu, czyli wody powstającej w trakcie sprężania i ochładzania powietrza. Jeśli wilgoć nie jest usuwana w zgodzie z wymaganiami instalacji, może gromadzić się w zbiorniku, przewodach i innych elementach układu. W urządzeniach wykorzystujących olej trzeba kontrolować jego poziom, stan oraz ewentualne ślady wycieków. Warto także zwracać uwagę na nietypowe drgania i zmiany dźwięku, ponieważ mogą one wskazywać na zużycie części, poluzowanie mocowań albo nieprawidłową pracę napędu. Nie należy jednak od razu przypisywać każdego objawu dokładnie określonej awarii. Podobne symptomy mogą posiadać kilka przyczyn, a ich rozpoznanie wymaga odpowiednich pomiarów. Serwis sprężarek powietrza może obejmować zarówno czynności wynikające z harmonogramu eksploatacji, jak i sprawdzenia wykonywane po zauważeniu nieprawidłowości. Zakres prac uzależniony jest od konstrukcji urządzenia, wymogów producenta a także warunków, w jakich jest ono użytkowane. Przy kształtowaniu kontroli należy także uwzględnić dostęp do części i możliwość wyłączenia maszyny z pracy. W niektórych instalacjach konieczne jest wcześniejsze przygotowanie zastępczego źródła sprężonego powietrza, aby ograniczyć wpływ postoju na realizowane zadania.

Nieprawidłowości w działaniu układu mogą wymagać regulacji, podmiany zużytych części lub bardziej rozbudowanych prac technicznych. Naprawa kompresorów powinna być poprzedzona ustaleniem źródła problemu, ponieważ objawy widoczne podczas pracy nie zawsze wskazują na uszkodzony element. Spadek ciśnienia może wynikać z nieszczelności przewodów, nieprawidłowego działania zaworu, zabrudzenia filtra lub niewystarczającej wydajności urządzenia w relacji do obowiązującego zapotrzebowania. O ile silnik pobiera więcej energii niż zwykle, należy sprawdzić warunki obciążenia, stan napędu i parametry zasilania, zamiast ograniczać się do konwersji przypadkowych podzespołów. Po ustaleniu przyczyny określa się zakres prac oraz testuje, czy uszkodzenie nie wpłynęło na współpracujące elementy. W przypadku części mechanicznych znaczenie mają między innymi luzy, stan powierzchni roboczych i jakość uszczelnień. Przy problemach z automatyką konieczna może być kontrola czujników, przewodów elektrycznych, zabezpieczeń a także ustawień sterownika. Po wykonaniu naprawy ocenia się działanie urządzenia w różnych ustaleniach obciążenia, jeżeli przewiduje to zakres przeprowadzonych prac. Ważne jest również porównanie uzyskanych wyników z parametrami wymaganymi dla danego modelu. Sam fakt, że sprężarka ponownie się uruchamia, nie znaczy jeszcze, że wszystkie przyczyny wcześniejszej nieprawidłowości zostały usunięte. Dlatego dokumentowanie stworzonych czynności i rezultatów pomiarów ma znaczenie przy późniejszej ocenie stanu technicznego.

W sytuacji starszych urządzeń, których dobrane podzespoły wykazują znaczne zużycie, analizowanym rozstrzygnięciem może być regeneracja sprężarek. Jej przebieg uzależniony jest od rodzaju konstrukcji oraz stanu elementów po demontażu. Prace mogą obejmować czyszczenie części, pomiary, wymianę zużytych komponentów, sprawdzenie powierzchni współpracujących i ponowny montaż zespołu. Oczywiście nie każdy element nadaje się jednakże do odnowienia. Jeżeli występują głębokie uszkodzenia, odkształcenia lub zużycie przekraczające dopuszczalne wartości, konieczna może być wymiana części lub całego podzespołu. O zakresie prac decydują wyniki oględzin i pomiarów, a nie tylko wiek urządzenia czy liczba przepracowanych godzin. Przy ocenie opłacalności bierze się pod uwagę koszt potrzebnych części, czas realizacji, przewidywany okres następnej eksploatacji oraz konsekwencje przestoju. Znaczenie ma także przystępność dokumentacji i elementów zamiennych. Po zakończeniu regeneracji urządzenie wymaga testom zgodnej z charakterem utworzonych prac, w tym sprawdzenia parametrów, szczelności i poprawności działania. W późniejszym użytkowaniu przydatne są zapisy dotyczące temperatury, ciśnienia, częstotliwości uruchomień a także zużycia materiałów eksploatacyjnych. Jeżeli warunki pracy zmieniają się w zależności od pory dnia albo obciążenia produkcji, pomiary warto analizować w porównaniu do tych różnic. Umożliwia to uniknąć błędnych wniosków opartych na pojedynczym odczycie i ułatwia rozpoznanie, czy źródłem problemu jest stan samej sprężarki, sposób jej sterowania czy charakterystyka instalacji pneumatycznej.

Polecam: ziębnicze osuszacze powietrza.